Η επιβίωση των ιδεών του Βυζαντίου στην πνευματική ζωή του 18ου αιώνα

Abstract

Ο 18ος αιώνας μπορεί να χαρακτηριστεί γενικά ως ο "δεύτερος Ουμανισμός" του τουρκοκρατούμενου ελληνισμού (Γεδεών 1976: 1-113, Παϊζη-Αποστολοπούλου 2007) μετά την "πρώτη Αναγέννηση" των γραμμάτων (Πολίτης 1989: 49-60) και της θρησκευτικής τέχνης του 16ου αιώνα (Χατζηδάκης 1975α: 410-437, Garidis 1989, Πάλλας 2007: 264-283), μια εποχή που αναζήτησε τις ζωντανές παραδόσεις του Βυζαντίου στους παραπάνω τομείς και στην εκπαίδευση αλλά και στην κοινωνική συσπείρωση των Ορθοδόξων Ελλήνων και τα συλλογικά τους οράματα για το μέλλον του ελληνισμού (Δημαράς 1947: 196-203, Mango 1960: 59-93, Καριώτογλου 1982, Κυριακού 1995: 171, Magdalino 2000: 23-31, Hatzopoulos 2005, Hatzopoulos 2011: 95-116.