Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση ενός ομαδικού προγράμματος πρόληψης προς παιδιά με στόχο την ενίσχυση της ψυχικής τους ανθεκτικότητας και διερεύνησης της επίδρασης του στις εκφοβιστικές τους συμπεριφορές
| dc.contributor | Repa, Glikeria | |
| dc.contributor.author | Μιχαήλ, Κατερίνα | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-15T11:57:47Z | |
| dc.date.issued | 2026-04 | |
| dc.description | Emotional resilience allows children to manage negative emotions in stressful events, serving as a protective factor against emotional issues, while lack of resilience increases vulnerability. School bullying, involving repeated aggression, affects children's mental and physical health. Programs like We.R.Stars for enhancing resilience and Daphne for reducing school bullying have shown success in Cyprus, but research on enhancing resilience among 5th–6th graders and reducing bullying is limited. This study developed and tested a multidimensional school program based on Cognitive-Behavioral Theory, Positive Psychology, Mindfulness, and Social Learning Theory to improve resilience and its effect on bullying, self-esteem, and well-being. It involved 160 students (grades 5–6), split into intervention (82) and control (78) groups, with data collected pre- and post-4-months using validated tools (Resilience Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale, Personal Experiences Checklist, PANAS-C). Results showed no significant changes in self-esteem or resilience between or within groups. A significant Time × Group interaction was noted for bullying, with the intervention group reporting lower levels at baseline and post-intervention. Positive emotions remained stable with no significant differences. Negative emotions slightly increased in the intervention group and decreased in the control, but no significant Time × Group interaction was seen, indicating similar change patterns. Overall, the intervention did not produce statistically significant effects on self-esteem, resilience, or emotional well-being. Nonetheless, the reduction in bullying and the stability seen in emotional and psychological indicators suggest that the program may help moderately strengthen psychosocial skills, supporting further implementation with longer and more intensive formats. | |
| dc.description.abstract | Η ψυχική ανθεκτικότητα ορίζεται ως η ικανότητα των παιδιών να αξιοποιούν δεξιότητες διαχείρισης για να ρυθμίζουν τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλούνται από στρεσογόνα ή δυσμενή γεγονότα. Η έλλειψη ψυχικής ανθεκτικότητας αυξάνει την ευαλωτότητα σε ψυχολογικές και συναισθηματικές δυσκολίες, ενώ η ανάπτυξή της λειτουργεί προστατευτικά έναντι μελλοντικών κινδύνων. Παράλληλα, ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί μια επαναλαμβανόμενη και σκόπιμη επιθετική συμπεριφορά που συνδέεται με σημαντικές βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες στην ψυχική και σωματική υγεία των παιδιών. Αν και υλοποιήθηκαν προγράμματα στην Κύπρο, όπως τα We.R.Stars για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και Δάφνη για την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού, που έδειξαν θετικά αποτελέσματα, παραμένει περιορισμένη η ερευνητική τεκμηρίωση σχετικά με την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας σε μαθητές Ε΄–Στ΄ τάξης και την παράλληλη επίδρασή της στις εκφοβιστικές συμπεριφορές. Η παρούσα μελέτη είχε σκοπό την ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση ενός πολυδιάστατου σχολικού παρεμβατικού προγράμματος, βασισμένου στη Γνωστικοσυμπεριφορική Θεωρία, τη Θετική Ψυχολογία, την Ενσυνειδητότητα και τη Θεωρία της Κοινωνικής Μάθησης, με στόχο την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και τη διερεύνηση της επίδρασής της στον εκφοβισμό, την αυτοεκτίμηση και τα συναισθήματα των μαθητών. Το δείγμα αποτέλεσαν 160 μαθητές Ε΄–Στ΄ τάξης, οι οποίοι κατανεμήθηκαν σε ομάδα παρέμβασης (n=82) και ομάδα ελέγχου (n=78). Η συλλογή δεδομένων πραγματοποιήθηκε πριν και μετά την παρέμβαση η οποία είχε διάρκεια 4 μήνες με χρήση έγκυρων εργαλείων (Resilience Scale· Rosenberg Self-Esteem Scale· Personal Experiences Checklist· PANAS-C). Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε t-tests, χ² και Repeated Measures ANOVA. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αυτοεκτίμηση και η ψυχική ανθεκτικότητα δεν διαφοροποιήθηκαν σημαντικά ούτε εντός ούτε μεταξύ των ομάδων. Ωστόσο, στον εκφοβισμό διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική αλληλεπίδραση Χρόνου × Ομάδας, με την ομάδα παρέμβασης να εμφανίζει χαμηλότερα επίπεδα εκφοβιστικών συμπεριφορών σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου τόσο στην αρχή όσο και στο τέλος της παρέμβασης. Όσον αφορά τα συναισθήματα, τα θετικά συναισθήματα παρέμειναν σταθερά σε όλη τη διάρκεια της μελέτης, χωρίς σημαντικές μεταβολές ούτε εντός ούτε μεταξύ των ομάδων. Αντίθετα, στα αρνητικά συναισθήματα παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική κύρια επίδραση της ομάδας, με την ομάδα ελέγχου να παρουσιάζει συνολικά υψηλότερα επίπεδα αρνητικών συναισθημάτων. Παρά την οριακή αύξηση των αρνητικών συναισθημάτων στην ομάδα παρέμβασης και τη μικρή μείωση στην ομάδα ελέγχου, δεν καταγράφηκε σημαντική αλληλεπίδραση Χρόνου × Ομάδας, γεγονός που δείχνει ότι η πορεία μεταβολής τους δεν διέφερε σημαντικά μεταξύ των δύο ομάδων. Συνολικά, η παρέμβαση δεν φαίνεται να επηρέασε με στατιστικά σημαντικό τρόπο την αυτοεκτίμηση, την ψυχική ανθεκτικότητα και τη συναισθηματική ευημερία των μαθητών. Παρ’ όλα αυτά, η σταθερότητα στις περισσότερες μεταβλητές και η τάση μείωσης του εκφοβισμού υποδηλώνουν ότι το πρόγραμμα μπορεί να συνέβαλε σε ήπιες μορφές ψυχοκοινωνικής ενδυνάμωσης, οι οποίες θα μπορούσαν να ενισχυθούν μέσα από παρεμβάσεις μεγαλύτερης διάρκειας και συστηματικότητας. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11728/13624 | |
| dc.language.iso | other | |
| dc.publisher | Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Σχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος | |
| dc.rights | Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού και κάτοχου των πνευματικών δικαιωμάτων | el_GR |
| dc.subject | ψυχική ανθεκτικότητα | |
| dc.subject | σχολικός εκφοβισμός | |
| dc.subject | αυτοεκτίμηση | |
| dc.subject | συναισθήματα | |
| dc.subject | πρωτογενής πρόληψη | |
| dc.subject | ψυχοεκπαιδευτικό πρόγραμμα | |
| dc.subject | psychological resilience | |
| dc.subject | school bullying | |
| dc.subject | self-esteem | |
| dc.subject | emotions | |
| dc.subject | primary prevention | |
| dc.subject | psychoeducational program | |
| dc.title | Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση ενός ομαδικού προγράμματος πρόληψης προς παιδιά με στόχο την ενίσχυση της ψυχικής τους ανθεκτικότητας και διερεύνησης της επίδρασης του στις εκφοβιστικές τους συμπεριφορές | |
| dc.title.alternative | Διπλωματική Εργασία η οποία υποβλήθηκε προς απόκτηση του Μεταπτυχιακού στην Συμβουλευτική Ψυχολογία | |
| dc.type | Thesis |