Κυπριακό Ζήτημα, η δικτατορία και το εκκρεμές της ένωσης

Πυρπυρή, Πηνελόπη (2022-01)

English Abstract_:_This thesis deals with the timeless and unresolved nature of the Cyprus Issue. The pivotal position of the island was the primary factor for would-be conquerors-peoples, who sought their sovereignty on the island. Important armed efforts were carried out, with the aim of liberating Cyprus, its autonomy and claiming its union with Greece, a long-term effort, in which Archbishop Makarios III took the lead. His action and his diplomatic decisions determined the history of Cyprus and therefore the course of the union. The thesis is divided into five chapters. In these chapters, in chronological order, the historical and political events, which influenced the Cyprus issue to a decisive degree, are identified and presented. In addition, in each of these chapters, using primary and secondary sources, the theoretical framework and the corresponding strategic choices of the respective political personalities are attributed, with the ultimate goal of achieving personal goals. In the first chapter, I will mention political diplomatic movements, which failed to find a common line and more broadly to resolve the Cyprus issue, such as the Zurich and London agreements and the London five-party conference. The failure of these movements led the issue to the UN Security Council, resulting in the establishment of a peacekeeping body for the security of the island. In the second chapter, there is talk of sending a Greek division to Cyprus to protect it from the Turkish threat. Next, I will refer to the mediator Gallo Plaza and his detailed report, which, however, was rejected. In the same chapter, the Acheson plans will be briefly recorded, which despite the intense effort of Dean Acheson, failed to convince the two communities. In the third chapter, I will present the de-escalation of the crisis, the emergence of the Junta in Greece, as well as the Cofinou issue, which was the main cause of the tension in Greece Turkey relations. Furthermore, I will list the factors which led to the withdrawal of the Greek division from Cyprus, leaving it unfortified and completely unprotected against the Turkish threat. In the fourth chapter, the action of colonel Grivas with the establishment of his terrorist organization under the name EOKA B' is mentioned. As the dictatorial regime had now prevailed, their primary goal was the removal or even the death of Archbishop Makarios, as he was an obstacle to their plans. Also, in this chapter, the first and the second definitive invasion of Turkey are mentioned. The island now, helpless, succumbed to the megalomania of Turkey. In the fifth and last chapter, I intend to record the image of Archbishop Makarios III, who was one of the most important personalities in the history of Cyprus. The recording of his personality and actions will result from the study of mainly primary material, specifically, audio-visual material and additionally from the study of specific newspapers of the time, such as "Macedonia" and "To Vima". In addition, I will draw information from "Epikaira", a form of propaganda, which prevailed throughout the Greek territory from 1954, with the Cypriot appeal to the UN, until 1974 with the Turkish invasion. The "Hellenic Current Affairs" were ten-minute films of an informative nature, which were mainly produced by government agencies (according to the presumption of the Ministry of the Presidency of the Government). They were a powerful propaganda tool and were aired at regular intervals.

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το διαχρονικό και άλυτο χαρακτήρα του Κυπριακού Ζητήματος. Η κομβική θέση του νησιού, αποτέλεσε τον πρωταρχικό παράγοντα για επίδοξους κατακτητές-λαούς, οι οποίοι επιδίωκαν την κυριαρχία τους στο νησί. Σημαντικές ένοπλες προσπάθειες διεξήχθησαν, με σκοπό την απελευθέρωση της Κύπρου, την αυτονομία της και τη διεκδίκηση της ένωσής της με την Ελλάδα, μια μακρόχρονη προσπάθεια, στην οποία πρωτοστάτησε ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’. Η δράση του και οι διπλωματικές του αποφάσεις καθόρισαν την ιστορία της Κύπρου και συνεπώς την πορεία της ένωσης. Η διπλωματική εργασία χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Στα κεφάλαια αυτά με χρονολογική σειρά εντοπίζονται και παρουσιάζονται τα ιστορικά και πολιτικά γεγονότα, τα οποία επηρέασαν σε καθοριστικό βαθμό, το Κυπριακό ζήτημα. Επιπροσθέτως, σε καθένα από τα κεφάλαια αυτά, αποδίδεται με τη χρήση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών, το θεωρητικό πλαίσιο και οι αντίστοιχες στρατηγικές επιλογές των εκάστοτε πολιτικών προσωπικοτήτων, με απώτερο στόχο την επίτευξη προσωπικών επιδιώξεων. Στο πρώτο κεφάλαιο θα αναφέρω πολιτικές διπλωματικές κινήσεις, οι οποίες απέτυχαν στην εύρεση μιας κοινής γραμμής και ευρύτερα στην επίλυση του κυπριακού, όπως οι συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου και η πενταμερής διάσκεψη του Λονδίνου. Η αποτυχία των κινήσεων αυτών, οδήγησε το ζήτημα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με αποτέλεσμα τη σύσταση ειρηνευτικού σώματος για την ασφάλεια της νήσου. Στο δεύτερο κεφάλαιο, γίνεται λόγος για την αποστολή ελληνικής μεραρχίας στην Κύπρο για την προστασία της από την τουρκική απειλή. Στη συνέχεια θα αναφερθώ στο μεσολαβητή Γκάλο Πλάζα και στην εμπεριστατωμένη έκθεσή του, η οποία, όμως απορρίφθηκε. Στο ίδιο κεφάλαιο, συνοπτικά θα καταγραφούν τα σχέδια Άτσεσον, τα οποία παρά την έντονη προσπάθεια του Ντην Άτσεσον, δεν κατόρθωσαν να πείσουν τις δυο κοινότητες. Στο τρίτο κεφάλαιο, θα παρουσιάσω την εκτόνωση της κρίσης, την εμφάνιση της Χούντας στην Ελλάδα, καθώς και το ζήτημα Κοφίνου, το οποίο αποτέλεσε το βασικό αίτιο για την ένταση στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας. Επιπλέον, θα καταγράψω τους παράγοντες, οι οποίες οδήγησαν στην απομάκρυνση της ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο, αφήνοντάς την ανοχύρωτη και εντελώς απροστάτευτη απέναντι στην τουρκική απειλή. Στο τέταρτο κεφάλαιο, αναφέρεται η δράση του συνταγματάρχη Γρίβα με τη σύσταση της τρομοκρατικής του οργάνωσης με την επωνυμία ΕΟΚΑ Β’. Καθώς πλέον, είχε επικρατήσει το δικτατορικό καθεστώς, πρωταρχικός στόχος τους, ήταν η απομάκρυνση ή και η θανάτωση του αρχιεπισκόπου Μακαρίου, καθώς αποτελούσε εμπόδιο στα σχέδιά τους. Επίσης, στο κεφάλαιο αυτό, αναφέρεται η πρώτη και η δεύτερη οριστική εισβολή της Τουρκίας. Το νησί πλέον, αβοήθητο υπέκυψε στη μεγαλομανία της Τουρκίας. Στο πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο, έχω σκοπό να καταγράψω την εικόνα του αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, ο οποίος αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία της Κύπρου. Η καταγραφή της προσωπικότητάς και της δράσης του, θα προκύψει από τη μελέτη κυρίως πρωτογενούς υλικού, συγκεκριμένα, οπτικοακουστικού υλικού και συμπληρωματικά από τη μελέτη συγκεκριμένων εφημερίδων της εποχής, όπως η «Μακεδονία» και «Το Βήμα». Επιπλέον, θα αντλήσω πληροφορίες από τα «Επίκαιρα», μια μορφή προπαγάνδας, η οποία επικράτησε σ’ ολόκληρη την ελληνική επικράτεια από το 1954, με την προσφυγή του Κυπριακού στον ΟΗΕ, έως το 1974 με την τουρκική εισβολή. Τα «Ελληνικά Επίκαιρα», αποτελούσαν δεκάλεπτες ταινίες ενημερωτικού χαρακτήρα, οι οποίες παράγονταν κατά κύριο λόγο από κρατικές υπηρεσίες, (κατά τεκμήριο του Υπουργείου Προεδρίας της Κυβερνήσεως). Αποτελούσαν ισχυρό προπαγανδιστικό μέσο και προβάλλονταν ανά τακτά χρονικά διαστήματα