Πιθανή ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ: Μπορεί να επιλυθεί έτσι το Κυπριακό;

Abstract

Το Κυπριακό Ζήτημα αποτελεί μια ιδιάζουσα περίπτωση στο σύγχρονο διεθνές σύστημα, καθώς συμπυκνώνει με τρόπο ιδιαίτερα εύγλωττο τις αντιφάσεις της διεθνούς τάξης ασφάλειας, τα όρια της συλλογικής προστασίας και τη δυσχέρεια εφαρμογής κανονιστικών αρχών σε ένα περιβάλλον όπου κυριαρχούν γεωπολιτικές ιεραρχήσεις. Πρόκειται για ένα ζήτημα που υπερβαίνει την κατηγορία της «παγωμένης σύγκρουσης» και αναδεικνύεται σε δομικό πρόβλημα διεθνούς ασφάλειας, δεδομένου ότι αφορά κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εξακολουθεί να τελεί υπό καθεστώς μερικής κατοχής, περιορισμένης κυριαρχίας και θεσμικής ανασφάλειας. Η ιδιαιτερότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας έγκειται στο γεγονός ότι, ενώ εντάσσεται πλήρως στον γεωστρατηγικό χώρο της ευρωατλαντικής ασφάλειας, παραμένει εκτός των μηχανισμών συλλογικής άμυνας που συγκροτούν τον πυρήνα του συστήματος αυτού. Η θέση αυτή δεν αποτελεί ιστορική ιδιορρυθμία, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων θεσμικών και πολιτικών επιλογών που διαμορφώθηκαν ήδη από τη διαδικασία αποαποικιοποίησης και παγιώθηκαν μέσα από τη διεθνή διαχείριση του Κυπριακού. Η ασφάλεια της Κύπρου οικοδομήθηκε εξαρχής όχι ως αυτοτελής αξία, αλλά ως υποσύστημα ενδοσυμμαχικών ισορροπιών, πρωτίστως στο πλαίσιο της συνοχής του ΝΑΤΟ και του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού.