| dc.contributor.author | Αδαμοπούλου, Γεωργία | |
| dc.date.accessioned | 2026-04-24T12:28:16Z | |
| dc.date.available | 2026-04-24T12:28:16Z | |
| dc.date.issued | 2026-02 | |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/11728/13299 | |
| dc.description | ENGLISH ABSTRACT
This paper examines the failure of the European Union (then European Community) to prevent and effectively manage the violent dissolution of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia, focusing on the critical period of 1991-1992. The "Capability-Expectations Gap" (CEG) model, developed by Christopher Hill (1993), serves as the central theoretical framework, supporting the premise that the Yugoslav crisis constituted its tragic empirical confirmation. Furthermore, the analysis incorporates the critical academic discourse as articulated by Henrik Larsen (2017) regarding the "performativity" of the CEG model and the manner in which it frames the EU as an inherently deficient actor.
Moreover, the present study analyzes the dual dimension of this gap. Initially, it examines the exceptionally high expectations with which the European Community (EC) entered the management of the crisis . Encouraged by the momentum of the Maastricht Treaty and the initial reluctance of the United States, the EC approached the Yugoslav crisis as the first crucial case study for the emergence of the Common Foreign and Security Policy (CFSP) a perception encapsulated in the declaration of the "Hour of Europe" (Larrabee 1994, 12-25).
Subsequently, the paper documents the profound Capability-Expectations Gap that led to operational failure. This gap manifested on two levels. First, in a fundamental internal division among the "Twelve," which paralyzed the decision-making process. This inertia was clearly reflected both in the inability to undertake autonomous military action through the Western European Union (WEU) , primarily due to British objections, and in the intense political divergence between Germany which pushed for the early recognition of Croatia and Slovenia and the France-United Kingdom axis, which prioritized the preservation of Yugoslav unity.
Second, the EC/EU completely misinterpreted the fundamental nature of the conflict, approaching a violent nationalist war, supported by the Yugoslav People's Army (JNA), with the limited tools of a "Civilian Power." The exclusive reliance on diplomatic means and economic sanctions, without the support of credible military deterrence, rendered the failure of mediation inevitable (Arikan 2013, 3-5).
Finally, the study concludes that the traumatic experience of Yugoslavia, while confirming the CEG in the most emphatic manner, functioned in the long term as a "painful catalyst" (Jopp 1994, 15-18). This crisis forced the European Union to realize its inherent weaknesses and to initiate the long, multifaceted process of building substantive security and defense capabilities, which gradually led to the formation of the Common Security and Defence Policy (CSDP). | en_UK |
| dc.description.abstract | Η παρούσα εργασία εξετάζει την αποτυχία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας) να αποτρέψει και να διαχειριστεί αποτελεσματικά τη βίαιη διάλυση της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, εστιάζοντας στην κρίσιμη περίοδο 1991-1992. Ως κεντρικό θεωρητικό πλαίσιο, υιοθετείται το μοντέλο του «Χάσματος Ικανοτήτων-Προσδοκιών» (Capability-Expectations Gap - CEG) του Christopher Hill (1993), υποστηρίζοντας ότι η γιουγκοσλαβική κρίση αποτέλεσε την τραγική εμπειρική επιβεβαίωσή του. Η ανάλυση λαμβάνει επίσης υπόψη την κριτική ακαδημαϊκή συζήτηση, όπως αυτή διατυπώθηκε από τον Henrik Larsen (2017), σχετικά με την «επιτελεστικότητα» του μοντέλου CEG και τον τρόπο που αυτό πλαισιώνει την ΕΕ ως έναν εγγενώς ελλειμματικό δρώντα.
Επίσης, η παρούσα μελέτη αναλύει τη διπλή διάσταση αυτού του χάσματος. Αρχικά, εξετάζει τις ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ΕΚ) εισήλθε στη διαχείριση της κρίσης . Ενθαρρυμένη από τη δυναμική της Συνθήκης του Μάαστριχτ και την αρχική απροθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών, η ΕΚ αντιμετώπισε τη γιουγκοσλαβική κρίση ως την πρώτη κρίσιμη μελέτη περίπτωσης για την ανάδυση της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), μια αντίληψη που αποτυπώθηκε στη διακήρυξη της «Ώρας της Ευρώπης» (Larrabee 1994, 12-25).
Στη συνέχεια, τεκμηριώνει το βαθύ «Χάσμα Ικανοτήτων-Προσδοκιών» (Capability-Expectations Gap) που οδήγησε στην επιχειρησιακή αποτυχία. Το εν λόγω χάσμα εκδηλώθηκε σε δύο επίπεδα. Πρώτον, σε μια δομική εσωτερική διαίρεση των «Δώδεκα», η οποία προκάλεσε παράλυση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η δυστοκία αυτή αποτυπώθηκε ανάγλυφα στην αδυναμία ανάληψης αυτόνομης στρατιωτικής δράσης μέσω της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) , κυρίως λόγω των βρετανικών αντιρρήσεων, όσο και στην έντονη πολιτική απόκλιση μεταξύ της Γερμανίας η οποία πίεζε για την πρόωρη αναγνώριση της Κροατίας και της Σλοβενίας και του άξονα Γαλλίας-Ηνωμένου Βασιλείου, που προέτασσε τη διατήρηση της γιουγκοσλαβικής ενότητας.
Δεύτερον, η ΕΚ/ΕΕ παρερμήνευσε τη θεμελιώδη φύση της σύγκρουσης, προσεγγίζοντας έναν βίαιο εθνικιστικό πόλεμο, υποστηριζόμενο από τον Γιουγκοσλαβικό Λαϊκό Στρατό (JNA), με τα περιορισμένα εργαλεία μιας «Πολιτικής Δύναμης» (Civilian Power). Η αποκλειστική χρήση διπλωματικών μέσων και οικονομικών κυρώσεων, χωρίς την υποστήριξη αξιόπιστης στρατιωτικής αποτροπής, κατέστησε την αποτυχία της μεσολάβησης αναπόφευκτη (Arikan 2013, 3-5).
Τέλος, η παρούσα μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η τραυματική εμπειρία της Γιουγκοσλαβίας, παρά το γεγονός ότι επιβεβαίωσε με τον πλέον εμφατικό τρόπο το Χάσμα Ικανοτήτων-Προσδοκιών (CEG), λειτούργησε μακροπρόθεσμα ως ένας «επώδυνος καταλύτης» (Jopp 1994, 15-18). Η κρίση αυτή ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Ένωση να συνειδητοποιήσει τις εγγενείς αδυναμίες της και να εγκαινιάσει τη μακρά και πολυεπίπεδη διαδικασία οικοδόμησης ουσιαστικών ικανοτήτων στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, η οποία οδήγησε σταδιακά στη διαμόρφωση της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ). | en_UK |
| dc.language.iso | el_GR | en_UK |
| dc.publisher | Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών Σχέσεων, Στρατηγικής και Ασφάλειας, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τεχνών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου | en_UK |
| dc.rights | Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού και κάτοχου των πνευματικών δικαιωμάτων | en_UK |
| dc.subject | Ευρωπαϊκή Ένωση | en_UK |
| dc.subject | γιουγκοσλαβική κρίση | en_UK |
| dc.subject | ΚΕΠΠΑ | en_UK |
| dc.subject | Χάσμα Ικανοτήτων-Προσδοκιών | en_UK |
| dc.subject | αποτυχία εξωτερικής πολιτικής | en_UK |
| dc.title | Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η διάλυση της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας: Η αποτυχία της πρόληψης από την Ευρωπαϊκή Ένωση | en_UK |
| dc.title.alternative | Διπλωματική Εργασία η οποία υποβλήθηκε προς απόκτηση εξ αποστάσεως μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στις Διεθνείς Σχέσεις, Στρατηγική και Ασφάλεια, στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος | en_UK |
| dc.type | Thesis | en_UK |
