Η έννοια της ανθρώπινης ασφάλειας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η περίπτωση της Ελλάδας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1941-1944)
Thesis
Η μελέτη επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο η ανθρώπινη ασφάλεια διαμορφώθηκε υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου, εξετάζοντας ιδιαίτερα την ελληνική εμπειρία κατά την Κατοχή. Αντί να περιορίζεται στην προστασία της κρατικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, η έννοια στρέφεται στην προστασία του ατόμου, εξασφαλίζοντας τη ζωή, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία και την ευημερία του, αναδεικνύοντας το άτομο ως κεντρικό φορέα της ασφάλειας. Η Κατοχή από τις δυνάμεις του Άξονα δημιούργησε συνθήκες έντονης απειλής για την επιβίωση των πολιτών και τη συνοχή της ελληνικής κοινωνίας. Μέσα από φαινόμενα, όπως ο λιμός του χειμώνα 1941–1942 στην Αθήνα, τα αντίποινα στα Καλάβρυτα, το Δίστομο και στη Θεσσαλονίκη, η ανθρώπινη ασφάλεια και η αξιοπρέπεια του πληθυσμού υπονομεύθηκαν σε δραματικό βαθμό. Οι επιπτώσεις αυτές δεν περιορίστηκαν μόνο σε φυσικές απώλειες αλλά επεκτάθηκαν σε ψυχολογικό και κοινωνικό επίπεδο, προκαλώντας μακροχρόνια τραύματα και διάλυση θεσμών, γεγονός που ανέδειξε την ευπάθεια των ατόμων σε καταστάσεις ένοπλης κατοχής και καταπίεσης. Την ίδια στιγμή, η ελληνική κοινωνία δημιούργησε δίκτυα αλληλεγγύης και αυτοοργάνωσης που προστάτευαν τους πολίτες, όταν αδυνατούσαν το κράτος και οι νόμοι. Η δράση της Εθνικής Αντίστασης και η συλλογική προσπάθεια των κοινοτήτων ενίσχυσαν την επιβίωση και την ανθεκτικότητα, δείχνοντας ότι η ανθρώπινη ασφάλεια στηρίζεται όχι μόνο στους θεσμούς, αλλά και στην ενεργή συμμετοχή των ανθρώπων. Η Κατοχή ανέδειξε τα όρια του διεθνούς δικαίου στην προστασία των ανθρώπων και τόνισε την ανάγκη να μπει το άτομο στο επίκεντρο της ασφάλειας. Η έμφαση στα θεμελιώδη δικαιώματα οδήγησε στη δημιουργία μεταπολεμικών ανθρωπιστικών μηχανισμών, οι οποίοι έθεσαν τα θεμέλια για τις σύγχρονες ανθρωποκεντρικές προσεγγίσεις. Η εμπειρία αυτή δείχνει ότι η αληθινή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με την προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας, ακόμη και σε συνθήκες πολέμου και κρίσης.