Οι κηδείες στα χρόνια της ΕΟΚΑ

Abstract

Η παρούσα εργασία είχε ως στόχο τη μελέτη των εκδηλώσεων των Κυπρίων κατά τις κηδείες στα χρόνια του αγώνα της ΕΟΚΑ (1955–1959), καθώς και των αντιδράσεων των Βρετανών απέναντι σε αυτές τις πρωτόγνωρες μορφές λαϊκής έκφρασης. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κηδείες συχνά μετατρέπονταν αυθόρμητα σε μαζικές διαδηλώσεις εναντίον των Βρετανών αποικιοκρατών και υπέρ των εθνικών διεκδικήσεων των Κυπρίων. Με κάθε δολοφονία, οι Κύπριοι εγκατέλειπαν τα σπίτια τους για να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις, είτε γνώριζαν προσωπικά το θύμα είτε όχι, αψηφώντας συχνά τα περιοριστικά μέτρα των Βρετανών και τον κίνδυνο καταστολής. Για τη μελέτη του παραπάνω θέματος, αξιοποιήθηκαν εφημερίδες της εποχής, καθώς και σχετική βιβλιογραφία που αφορά τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Μέσα από το πρωτογενές υλικό του Τύπου κατέστη δυνατή η λεπτομερής καταγραφή αρκετών κηδειών. Ωστόσο, για πολλές περιπτώσεις δεν παρέχονται επαρκείς πληροφορίες, ενώ άλλες δεν αναφέρονται καθόλου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι σε αρκετές περιπτώσεις είτε οι εφημερίδες βρίσκονταν σε απεργία είτε οι βρετανικές αρχές απαγόρευαν την κυκλοφορία τους. Παράλληλα, μέσω της επίσημης εφημερίδας της Κυβερνήσεως (The Cyprus Gazette) μελετήθηκαν τα επίσημα μέτρα που έλαβαν οι βρετανικές αρχές για την αντιμετώπιση των πιο πάνω φαινομένων. Συγκεκριμένα, παρατηρείται συχνή τροποποίηση της νομοθεσίας που αφορούσε τις συγκεντρώσεις (The Assemblies, Meetings and Processions Law), καθώς και η εφαρμογή έκτακτων μέτρων βάσει των κανονισμών έκτακτης ανάγκης (Emergency Powers – Public Safety and Order), τα οποία ενίσχυαν σημαντικά τις εξουσίες του Κυβερνήτη. Στο πλαίσιο αυτό επιβάλλονταν κατ’ οίκον περιορισμοί, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι ταφές πραγματοποιούνταν στις κεντρικές φυλακές, χωρίς την παρουσία συγγενών.