Οι Οικονομικές διαστάσεις της Διαφθοράς στον Αθλητισμό: Επιπτώσεις, Μηχανισμοί & Πολιτικές Αντιμετώπισης
ENGLISH ABSTRACT This thesis examines corruption in sport through a comprehensive economic approach, highlighting its multidimensional impact on the sporting ecosystem, market functioning, and the public interest. Corruption, as a systemic phenomenon manifested through match-fixing, mismanagement of financial resources, non-transparent commercial agreements, and institutional accountability weaknesses, affects the sustainability of sports organizations and undermines the credibility of sports as a social and economic institution. The theoretical framework of the study is based on economic theories of rational choice, principal-agent relationships, and information economics, which allow for an understanding of the motives, institutional weaknesses, and structural factors that favor the emergence of corruption. At the same time, the international, European, and national institutional framework is examined, including the actions of organizations such as FIFA, UEFA, the European Commission, GRECO, and the Greek National Transparency Authority. On an empirical level, the paper analyzes two characteristic case studies: the FIFA scandal (2015) and the match-fixing case in Greek football (2013). Through a comparative approach, similarities in terms of corruption mechanisms, economic and institutional weaknesses, as well as differences arising from the particularities of each administrative system are highlighted. Particular emphasis is placed on the role of forensic accounting as a tool for detecting, documenting, and preventing financial irregularities. The findings of the study show that corruption in sport has significant negative effects on competition, the efficient functioning of the market, public finances, and social trust. At the same time, it highlights that the effectiveness of institutional mechanisms depends on their degree of independence, the adequacy of controls, the transparency of financial procedures, and the existence of a culture of accountability. The paper concludes with policy recommendations that include strengthening control mechanisms, adopting good governance standards, utilizing digital transparency tools, and systematically training the actors involved. Finally, it proposes avenues for future research concerning the evaluation of the effectiveness of new technologies (such as blockchain), the behavioral economics of corruption, and the cross-country comparison of governance systems in sport.
Thesis
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη διαφθορά στον αθλητισμό μέσα από μια ολοκληρωμένη οικονομική προσέγγιση, αναδεικνύοντας τις πολυδιάστατες επιπτώσεις της στο αθλητικό οικοσύστημα, στη λειτουργία της αγοράς και στο δημόσιο συμφέρον. Η διαφθορά, ως συστημικό φαινόμενο που εκδηλώνεται μέσω της χειραγώγησης αγώνων, της κακοδιαχείρισης οικονομικών πόρων, των αδιαφανών εμπορικών συμφωνιών και της θεσμικής αδυναμίας λογοδοσίας, επηρεάζει τη βιωσιμότητα των αθλητικών οργανισμών και υπονομεύει την αξιοπιστία του αθλητισμού ως κοινωνικού και οικονομικού θεσμού. Το θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας στηρίζεται στις οικονομικές θεωρίες της ορθολογικής επιλογής, της σχέσης εντολέα–εντολοδόχου και των οικονομικών της πληροφόρησης, οι οποίες επιτρέπουν την κατανόηση των κινήτρων, των θεσμικών αδυναμιών και των δομικών παραγόντων που ευνοούν την εμφάνιση της διαφθοράς. Παράλληλα, εξετάζεται το διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό θεσμικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των δράσεων οργανισμών όπως η FIFA, η UEFA, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η GRECO, καθώς και της ελληνικής Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Σε εμπειρικό επίπεδο, η εργασία αναλύει δύο χαρακτηριστικές μελέτες περίπτωσης: το σκάνδαλο της FIFA (2015) και την υπόθεση χειραγώγησης αγώνων στο ελληνικό ποδόσφαιρο (2013). Μέσα από συγκριτική προσέγγιση επισημαίνονται οι ομοιότητες ως προς τους μηχανισμούς διαφθοράς, τις οικονομικές και θεσμικές αδυναμίες, καθώς και οι διαφοροποιήσεις που προκύπτουν από τις ιδιαιτερότητες κάθε διοικητικού συστήματος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της εγκληματολογικής λογιστικής ως εργαλείου εντοπισμού, τεκμηρίωσης και πρόληψης οικονομικών ατασθαλιών. Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι η διαφθορά στον αθλητισμό έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό, στην αποτελεσματική λειτουργία της αγοράς, στα δημόσια οικονομικά και στην κοινωνική εμπιστοσύνη. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η αποτελεσματικότητα των θεσμικών μηχανισμών εξαρτάται από τον βαθμό ανεξαρτησίας τους, την επάρκεια των ελέγχων, τη διαφάνεια των οικονομικών διαδικασιών και την ύπαρξη κουλτούρας λογοδοσίας. Η εργασία καταλήγει με προτάσεις πολιτικής που περιλαμβάνουν την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, την υιοθέτηση προτύπων χρηστής διακυβέρνησης, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων διαφάνειας και τη συστηματική εκπαίδευση των εμπλεκομένων φορέων. Τέλος, προτείνονται άξονες μελλοντικής έρευνας που αφορούν την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας νέων τεχνολογιών (όπως blockchain), τη συμπεριφορική οικονομική 1 της διαφθοράς και τη διακρατική σύγκριση συστημάτων διακυβέρνησης στον αθλητισμό.