ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΗΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΤΙΜΩΝ
Thesis
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές αποτελούν βασικό μέρος της σύγχρονης οικονομίας, καθώς μέσω αυτών διαμορφώνονται οι τιμές των χρηματοοικονομικών τίτλων και κατανέμεται ο επενδυτικός κίνδυνος. Οι χρηματιστηριακές τιμές μεταβάλλονται συνεχώς και επηρεάζονται από οικονομικούς, πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συστηματική ανάλυση της συμπεριφοράς τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβλητότητα των αποδόσεων, καθώς εκφράζει τον βαθμό αβεβαιότητας και τον χρηματοοικονομικό κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι επενδυτές. Τα τελευταία χρόνια, οι διεθνείς αγορές έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με έντονες περιόδους αβεβαιότητας, όπως η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και κυρίως η πανδημία Covid-19. Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν σημαντικές διακυμάνσεις στις χρηματιστηριακές τιμές, επηρεάζοντας τόσο μεμονωμένες μετοχές όσο και ολόκληρους κλάδους της οικονομίας. Παράλληλα, ανέδειξαν ότι η ένταση και η διάρκεια της μεταβλητότητας δεν είναι ίδιες σε όλες τις αγορές και σε όλους τους κλάδους. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό την ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηματιστηριακών τιμών και της μεταβλητότητάς τους, με στόχο την κατανόηση του χρηματοοικονομικού κινδύνου σε διαφορετικές αγορές και κλάδους της οικονομίας. Η ανάλυση χρηματιστηριακών τιμών επιλέγεται, καθώς επιτρέπει τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι αγορές αντιδρούν σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας και έντονων οικονομικών μεταβολών. Η εργασία επικεντρώνεται τόσο σε επίπεδο επιμέρους τίτλων όσο και σε επίπεδο χρηματιστηριακών δεικτών. Συγκεκριμένα, εξετάζονται μετοχές από βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως η τεχνολογία, η ενέργεια, οι τράπεζες και ο κλάδος της υγείας, τόσο στην ελληνική όσο και στην αμερικανική αγορά. Μέσα από αυτή τη συγκριτική προσέγγιση επιδιώκεται να αναδειχθούν ομοιότητες και διαφορές στη συμπεριφορά των αποδόσεων και της μεταβλητότητας μεταξύ διαφορετικών κλάδων και αγορών. Σε πρώτο στάδιο, πραγματοποιείται περιγραφική στατιστική ανάλυση των αποδόσεων των επιμέρους μετοχών, με σκοπό την αποτύπωση βασικών χαρακτηριστικών, όπως η μέση απόδοση, η διακύμανση και η κατανομή των αποδόσεων. Στη συνέχεια, εφαρμόζονται οικονομετρικά υποδείγματα υπό συνθήκη ετεροσκεδαστικότητας τύπου GARCH σε κάθε μετοχή ξεχωριστά, ώστε να μελετηθεί η δυναμική της μεταβλητότητας και να εντοπιστούν περίοδοι αυξημένου χρηματοοικονομικού κινδύνου. Παράλληλα, χρησιμοποιείται η μεθοδολογία event study στον δείκτη VIX, ο οποίος αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο δείκτη προσδοκώμενης μεταβλητότητας και αβεβαιότητας των αγορών. Μέσω της ανάλυσης αυτής εξετάζεται η αντίδραση της συνολικής αγοράς σε σημαντικά εξωτερικά γεγονότα, με έμφαση στην περίοδο της πανδημίας Covid-19, και αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο μεταβάλλεται η ένταση της αβεβαιότητας σε περιόδους κρίσης. Συνολικά, η παρούσα εργασία επιδιώκει να διερευνήσει πώς διαμορφώνεται και εξελίσσεται η μεταβλητότητα των χρηματιστηριακών τιμών, αν παρουσιάζει διαφοροποιήσεις μεταξύ κλάδων και αγορών και πώς επηρεάζεται από γεγονότα αυξημένης αβεβαιότητας. Μέσα από την ανάλυση επιμέρους μετοχών, τη σύγκριση κλάδων και αγορών και τη μελέτη της συνολικής αγοράς, η εργασία στοχεύει όχι μόνο στην κατανόηση του χρηματοοικονομικού κινδύνου, αλλά και στην ανάδειξη εκείνων των κλάδων και αγορών που εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα ή ηγετικό ρόλο (leaders) στη διαμόρφωση της χρηματιστηριακής δυναμικής, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης.