Επαγγελματική εξουθένωση του νοσηλευτικού προσωπικού σε δημόσιες δομές υγείας: αίτια, επιπτώσεις και στρατηγικές αντιμετώπισης
ENGLISH ABSTRACT Burnout is a multidimensional psychosocial phenomenon that significantly affects health professionals, especially nursing staff in public health facilities. The increased emotional burden, high workload, understaffing and rotating shifts create a work environment of intense and chronic stress, which can lead to physical and mental exhaustion, depersonalization and reduced professional effectiveness. The purpose of this study was to investigate the level of burnout among nursing staff in public health facilities in Greece, as well as to analyze its relationship with demographic, work and organizational factors, the occurrence of health problems and the perceived prevention and treatment strategies. The research was carried out with a quantitative methodology and the use of a structured questionnaire, based on the dimensions of burnout. The sample consisted of 150 health professionals. The statistical analysis included descriptive and non-parametric data processing, due to the non-normal distribution of the variables. The results revealed moderate to high levels of physical and psychological burnout, with significant differences depending on age, level of education, years of experience, working hours, sleep hours and the occurrence of health problems, such as insomnia, anxiety and psychosomatic symptoms. At the same time, the participants mainly highlighted organizational prevention strategies, such as better pay, adequate staffing and recognition of the work. In conclusion, burnout in nursing staff emerges as a phenomenon with a strong organizational and systemic nature, which makes it necessary to implement multi-level interventions to promote mental health and quality of care.
Thesis
Η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) αποτελεί ένα πολυδιάστατο ψυχοκοινωνικό φαινόμενο που επηρεάζει σημαντικά τους επαγγελματίες υγείας, και ιδιαίτερα τους επαγγελματίες υγείας των δημόσιων δομών υγείας. Το αυξημένο συναισθηματικό φορτίο, ο υψηλός φόρτος εργασίας, η υποστελέχωση και το κυκλικό ωράριο συνθέτουν ένα εργασιακό περιβάλλον έντονου και χρόνιου στρες, το οποίο δύναται να οδηγήσει σε σωματική και ψυχική εξάντληση, αποπροσωποποίηση και μειωμένη επαγγελματική αποτελεσματικότητα. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση του επιπέδου επαγγελματικής εξουθένωσης των επαγγελματιών υγείας σε δημόσιες δομές υγείας της Ελλάδας, καθώς και η ανάλυση της σχέσης της με δημογραφικούς, εργασιακούς και οργανωτικούς παράγοντες, την εμφάνιση προβλημάτων υγείας και τις αντιλαμβανόμενες στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με ποσοτική μεθοδολογία και χρήση δομημένου ερωτηματολογίου, βασισμένου στις διαστάσεις της επαγγελματικής εξουθένωσης. Το δείγμα αποτέλεσαν 150 επαγγελματίες υγείας. Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε περιγραφική και μη παραμετρική επεξεργασία δεδομένων, λόγω μη κανονικής κατανομής των μεταβλητών. Τα αποτελέσματα στην πλειονότητα του δείγματος ανέδειξαν μέτρια έως υψηλά επίπεδα σωματικής και ψυχολογικής εξουθένωσης, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ηλικία, το επίπεδο εκπαίδευσης, τα έτη εμπειρίας, το κυκλικό ωράριο, τις ώρες ύπνου και την εμφάνιση προβλημάτων υγείας, όπως αϋπνία, άγχος και ψυχοσωματικά συμπτώματα. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ανέδειξαν κυρίως οργανωτικές στρατηγικές πρόληψης, όπως η καλύτερη αμοιβή, η επαρκής στελέχωση και η αναγνώριση του έργου. Συμπερασματικά, η επαγγελματική εξουθένωση στους επαγγελματίες υγείας αναδεικνύεται ως φαινόμενο με έντονο οργανωσιακό και συστημικό χαρακτήρα, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εφαρμογή πολυεπίπεδων παρεμβάσεων για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και της ποιότητας φροντίδας.