Βιβλιογραφική ανασκόπηση. Νοσηλευτικά σφάλματα και ο ρόλος της διοίκησης στη διαχείριση και πρόληψή τους.
ENGLISH ABSTRACT This review explores the multi-factoral influences upon nursing errors in relation to (1) incidents, occurrences, failures; (2) perceptions/recognition; and (3) management of such failures within the Greek and European (EU member countries and additional European countries not part of EU -Croatia/Turkey/Iceland/Norway/Switzerland-United Kingdom is included as a member country of EU)- predominantly during last decade. A systematic scoping review combined with use of PRISMA 2020 for study selection of both human and organizational determinants influencing the improvement or deterioration of patient safety. The key variables of interest include level of nursing education and clinical experience, professional burnout, error-reporting culture and the administrative leadership’s influence on risk-management make up part of our analysis. The introduction of digital error-reporting systems, the implementation of non-punitive management approaches, and the development of safety nets for healthcare professionals constitute essential prevention measures. And the concept of “second victim”, referring to the psychological effect on nurses implicated in clinical mistakes, is also examined. Greek literary sources attest to the lack of formal education and insufficient administrative framework, contrary to successful foreign models. The study closes with specific policy recommendations to promote safety culture, upgrade professional education, and increase administrative competence within health care organizations. These intervals are based on the existing features of the Greek National Health System, and on the overall situation within Europe. Effective leadership, ethical empowerment of the nursing workforce, and supportive work environment is required preconditions for preventing and managing nursing mistakes in sustainable manner. The findings emphasize the timely necessity to shift away from a focus on individual blame and towards system-wide reformation that promotes transparency, ongoing learning, and organizational adaptiveness in health care.
Thesis
Η παρούσα εργασία διερευνά εις βάθος τους πολυπαραγοντικούς προσδιοριστικούς παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση, την αναγνώριση και τη διαχείριση των νοσηλευτικών σφαλμάτων, εστιάζοντας στην ελληνική και ευρωπαϊκή πραγματικότητα των τελευταίων δέκα ετών. Μέσα από μια εμπεριστατωμένη βιβλιογραφική ανασκόπηση και τη χρήση του προτύπου PRISMA 2020 για την επιλογή μελετών, αναλύονται οι ανθρώπινοι και οργανωτικοί παράγοντες που ενισχύουν ή αποτρέπουν την ασφάλεια του ασθενούς. Κεντρικοί άξονες αποτελούν η εκπαίδευση και η εμπειρία των νοσηλευτών, η επαγγελματική εξουθένωση, η κουλτούρα αναφοράς σφαλμάτων και ο ρόλος της διοίκησης και της ηγεσίας στη διαχείριση κινδύνου. Η εφαρμογή ψηφιακών συστημάτων αναφοράς, η υιοθέτηση μοντέλων διοίκησης βασισμένων σε μη τιμωρητική προσέγγιση και η δημιουργία μηχανισμών υποστήριξης των επαγγελματιών υγείας αναδεικνύονται ως κρίσιμες στρατηγικές πρόληψης. Επιπλέον, η εργασία τεκμηριώνει το φαινόμενο του «δεύτερου θύματος», που αφορά τις ψυχολογικές συνέπειες στους νοσηλευτές μετά από την εμπλοκή τους σε κλινικό σφάλμα. Η ελληνική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει την έλλειψη συστηματικής εκπαίδευσης και την ανεπαρκή θεσμική υποστήριξη, σε αντίθεση με διεθνή παραδείγματα καλών πρακτικών. Η μελέτη καταλήγει σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής για τη βελτίωση της κουλτούρας ασφάλειας, την αναβάθμιση της επαγγελματικής κατάρτισης και την ενίσχυση της διαχειριστικής επάρκειας των υγειονομικών δομών, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ελληνικού συστήματος υγείας και τις ευρύτερες ευρωπαϊκές εξελίξεις. Η συμβολή της διοικητικής ηγεσίας, η ηθική ενδυνάμωση των επαγγελματιών και η δημιουργία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την ουσιαστική πρόληψη και τη βιώσιμη αντιμετώπιση των νοσηλευτικών σφαλμάτων.