Από την ενσωμάτωση στον αναθεωρητισμό: Ρωσική κρατική ταυτότητα και εξωτερική πολιτική, 1991-2014
Loading...
Date
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών Σχέσεων, Στρατηγικής και Ασφάλειας, Σχολή Κοινωνικών Επιστημών, Τεχνών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφος
Abstract
Με αφορμή τα γεγονότα του 2022 με την εισβολή μεγάλης κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία, η παρούσα εργασία εξετάζει την εξέλιξη της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης έως το 2014, διερευνώντας σε ποιο βαθμό η ρωσική κρατική ταυτότητα συνέβαλε στη μετάβαση από μια πολιτική συνεργασίας με τη Δύση σε αναθεωρητικές μορφές εξωτερικής πολιτικής. Υιοθετώντας κονστρουκτιβιστικό θεωρητικό πλαίσιο, η εργασία αξιοποιεί τη θεωρία ρόλων, τη συγκρότηση του «Άλλου» και την έννοια της οντολογικής ασυμφωνίας για να αναλύσει δύο μελέτες περίπτωσης, τον πόλεμο στη Γεωργία το 2008 και την ουκρανική κρίση του 2014.
Η δεκαετία του 1990 χαρακτηρίζεται από προσπάθεια ενσωμάτωσης στη Δύση, η οποία σταδιακά διαψεύδεται, συγκροτώντας μια πρώτη «ασυνέπεια status». Η ανάλυση δείχνει ότι η επακόλουθη ρωσική στροφή προς τον αναθεωρητισμό δεν υπήρξε γραμμική, αλλά διαμορφώθηκε μέσα από δύο διαδοχικά «σοκ»: την Πορτοκαλί Επανάσταση του 2004, που έπληξε τη ρωσική ταυτότητα ως derzhava και γέννησε την ιδεολογία της «Κυρίαρχης Δημοκρατίας», και το Euromaidan του 2013-2014, που ενεργοποίησε ταυτόχρονα δύο συγκρουόμενες ταυτότητες, εκείνη του κηδεμόνα του «Ρωσικού Κόσμου» και εκείνη της derzhava, παράγοντας οντολογική ασυμφωνία και μετατόπιση της απειλητικής αφήγησης στη «συλλογική Δύση». Ο πόλεμος στη Γεωργία αναδεικνύεται ως ad hoc εκδήλωση αναθεωρητισμού, στηριγμένη σε προϋπάρχον κανονιστικό προηγούμενο, ενώ η ουκρανική κρίση ως η πλήρης ιδεολογικοποίηση της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, με ταυτόχρονη και πρωτοφανή κλιμάκωση υλικού και κανονιστικού αναθεωρητισμού.
Η εργασία καταλήγει ότι ο ρεαλισμός, παρότι χρήσιμος για την περιγραφή του υλικού επιπέδου της ρωσικής συμπεριφοράς, παραμένει ανεπαρκής χωρίς την κονστρουκτιβιστική ανάλυση ταυτότητας, η οποία αναδεικνύεται απαραίτητη για την πλήρη κατανόηση της εξέλιξης της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.
Description
In the light of the 2022 events surrounding Russia’s full-scale invasion of Ukraine, this thesis examines the evolution of Russian foreign policy from the dissolution of the Soviet Union to 2014, investigating the extent to which Russian state identity contributed to the transition from a policy of cooperation with the West to more revisionist forms of foreign policy. Adopting a constructivist theoretical framework, the thesis draws on role theory, the construction of the "Other," and the concept of ontological dissonance to analyze two case studies, the war in Georgia in 2008 and the Ukrainian crisis of 2014.
The 1990s are characterized by an attempt at integration with the West, which was gradually disappointed, giving rise to an initial "status inconsistency." The analysis shows that Russia's subsequent turn toward revisionism was not linear, but was shaped through two successive "shocks": the Orange Revolution of 2004, which struck Russia's identity as derzhava and gave rise to the ideology of "Sovereign Democracy," and the Euromaidan of 2013-2014, which simultaneously activated two conflicting identities, that of the guardian of the "Russian World" and that of derzhava, producing ontological dissonance and shifting the threatening narrative onto the "collective West." The war in Georgia emerges as an ad hoc manifestation of revisionism, grounded in a pre-existing normative precedent, while the Ukrainian crisis represents the full ideologization of Russian foreign policy, with a simultaneous and unprecedented escalation of both material and normative revisionism.
The thesis concludes that neorealism, while useful in describing the material dimension of Russian behavior, remains insufficient without constructivist identity analysis, which proves necessary for a complete understanding of the evolution of Russian foreign policy.