Η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) των εργαζομένων στα ξενοδοχεία της Ελλάδας

Abstract

Ο ελληνικός ξενοδοχειακός κλάδος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της εθνικής οικονομίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην τουριστική ανάπτυξη, την απασχόληση και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα της χώρας. Η συνεχής αύξηση των απαιτήσεων των επισκεπτών, η εποχικότητα, οι εντατικοί ρυθμοί εργασίας και οι ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας των ξενοδοχειακών μονάδων διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό εργασιακό περιβάλλον για τους εργαζομένους. Στο πλαίσιο αυτό, η επαγγελματική εξουθένωση (burnout) αναδεικνύεται ως ένα ιδιαίτερα σημαντικό φαινόμενο, καθώς επηρεάζει τόσο την ψυχική ευημερία των εργαζομένων όσο και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθώς και τη συνολική αποτελεσματικότητα και εύρυθμη λειτουργία των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Η διεθνής βιβλιογραφία επισημαίνει ότι η εργασία στον κλάδο της φιλοξενίας χαρακτηρίζεται από αυξημένες γνωστικές, συναισθηματικές και σωματικές απαιτήσεις. Οι εργαζόμενοι καλούνται να διαχειρίζονται διαρκώς τις προσδοκίες των πελατών, να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ενός ιδιαίτερα απαιτητικού εργασιακού περιβάλλοντος και να εργάζονται υπό συνθήκες πολυδιεργασίας και έντονης χρονικής πίεσης. Επιπλέον, παράγοντες όπως τα ακανόνιστα ωράρια εργασίας, η εποχικότητα και η εργασιακή ανασφάλεια είναι δυνατόν να επηρεάσουν αρνητικά την εργασιακή ευημερία και την εργασιακή ικανοποίηση, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης επαγγελματικής εξουθένωσης (Saito et al., 2025). Όσον αφορά ειδικότερα τον τουριστικό και ξενοδοχειακό κλάδο στην Ελλάδα, πρόσφατες εμπειρικές μελέτες καταδεικνύουν ότι οι εργαζόμενοι εμφανίζουν σημαντικά επίπεδα ψυχοσωματικής καταπόνησης, εργασιακού στρες και συναφών συμπτωμάτων επαγγελματικής εξουθένωσης. Ειδικότερα, η μελέτη των Tatsi et al. (2024), η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1.007 εργαζομένων στον ελληνικό κλάδο της τουριστικής φιλοξενίας, ανέδειξε υψηλά επίπεδα ψυχοσωματικής δυσφορίας και οδήγησε στην ανάπτυξη της κλίμακας Scale of Satisfaction with Working in Hospitality (SWH), η οποία αποτυπώνει τον βαθμό της εργασιακής ικανοποίησης, καθώς και της ψυχοσωματικής επιβάρυνσης των εργαζομένων. Τα ευρήματα της μελέτης υποδηλώνουν ότι η μειωμένη εργασιακή ικανοποίηση συνδέεται με αυξημένη ψυχολογική επιβάρυνση και ενδεχόμενη ευαλωτότητα στην εμφάνιση συμπτωμάτων επαγγελματικής εξουθένωσης.

Παρότι η διεθνής βιβλιογραφία έχει τεκμηριώσει εκτενώς τη σημασία της επαγγελματικής εξουθένωσης και των παραγόντων που συμβάλλουν στην εκδήλωσή της, στην ελληνική πραγματικότητα παραμένουν περιορισμένες οι εμπειρικές μελέτες που εξετάζουν συνδυαστικά την επαγγελματική εξουθένωση, τις εργασιακές απαιτήσεις, τους εργασιακούς πόρους, την ψυχολογική ανθεκτικότητα και την εργασιακή ικανοποίηση στον ξενοδοχειακό κλάδο. Το συγκεκριμένο ερευνητικό κενό καθιστά αναγκαία τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ των παραπάνω μεταβλητών στους εργαζομένους των ελληνικών ξενοδοχειακών μονάδων. Η παρούσα έρευνα επιδιώκει να συμβάλει στην κάλυψη αυτού του κενού, παρέχοντας εμπειρικά δεδομένα που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο για την πληρέστερη κατανόηση του φαινομένου όσο και για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών παρεμβάσεων με στόχο την υποστήριξη και την ενίσχυση της ευημερίας των εργαζομένων.